[ متن خاطرات ] بسم الله الرحمن الرحيم و به نستعين چون در شب غره رمضان سنهء 1294 اودئيل استخاره به قرآن كردم كه در سال بارس‌ئيل سنهء 95 سفر دوم به فرنگستان بكنم و الحمد لله تعالى استخاره كه به توسط آقا سيد اسمعيل بهبهانى شده بود بسيار خوب آمده بود . لهذا ، از آن شب عزم جزم سفر فرنگستان شد و همه وقت به اين مذاكره مىگذشت . امين الملك در ماه « * » شوال به فرنگستان رفت كه مقدمة الجيش باشد و در اين هنگام جنگ ما بين روس و عثمانى در كمال شدت بود . اغلب مردم حتى دول خارجه ما را منع از رفتن فرنگ مىكردند ، بواسطه جنگ و انقلاب . چون استخاره من خوب آمده بود ، هيچ‌چيز مانع نمىشد ، تا اينكه در زمستان روسيه شكستهاى فاحش در سمت اروپ و آسيا چنانچه معروف است به عثمانى داده ، قشون روس به دروازهء اسلامبول رسيد . سلطان حميد تجويز به مصالحه شد و خسارات زياد از حد به دولت عثمانى وارد شد . اين معنى هم سبب اسكات مردم و اهتمام در عزيمت سفر بيشتر شد ، تا اينكه كم‌كم روزها ، ماهها گذشت و عيد نوروز آمد . روز پنجشنبه سلخ ربيع الاول [ الى 5 ربيع الثانى ] [ 1295 ] : پانزده روز از عيد گذشته ، صبح زود توپ اعلام سفر انداخته شد ، در اين مدت از خارج و داخل ، زنانه ، مردانه آن‌قدر كار كرديم و زحمت دادند و كشيديم كه اگر بخواهم

--> * اصل : مال